Sty 16

Ministerstwo Cyfryzacji uwzględniło naszą uwagę dot. zmiany projektu ustawy o ochronie danych osobowych.

Wczoraj (15 stycznia 2018 r.) podczas konferencji prasowej organizowanej w Sejmie przez Ministerstwo Cyfryzacji, zespół odpowiedzialny za wdrożenie nowych przepisów o ochronie danych osobowych (w tym RODO) zaprezentował podsumowanie prac legislacyjnych nad nowymi przepisami dot. ochrony danych osobowych właśnie. Wśród uwag do projektu ustawy, jako uwzględniona, znalazła się nasza uwaga skierowana do Ministerstwa podczas konsultacji. Dzięki temu będziemy mieli realny wpływ na brzmienie nowej ustawy o ochronie danych osobowych.

W ramach podsumowania prac, zespół z Ministerstwa Cyfryzacji ustosunkował się między innymi do uwag jakie zostały zgłoszone podczas konsultacji trwających we wrześniu i październiku 2017 r.

Miło nam poinformować, że wśród uwag uwzględnionych przez Ministerstwo Cyfryzacji, znalazła się również ta zgłoszona przez nas, a dotycząca ograniczeń związanych z możliwością tworzenia “sztucznych” stowarzyszeń, które pod pozorem ochrony praw osób, których dane dotyczą, będzie zajmowała się proponowaniem zawarcia odpłatnych ugód lub wszczynaniem postępowania w celach zarobkowych, a nie dotyczących bezpośrednio ochroną praw osób których dane dotyczą.

Poniżej znajduje się nasza uwaga wraz ze stanowiskiem Ministerstwa Cyfryzacji:

Komentowany przepis:

Gdy prawa osoby przysługujące na mocy przepisów o ochronie danych osobowych zostały naruszone, organizacja społeczna może występować z żądaniem:
1) wszczęcia postępowania,
2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes osoby, której prawa zostały naruszone.

Sugestia:

W mojej opinii definicja organizacji społecznej powinna zostać sprecyzowana chociażby z perspektywy minimalnej ilości jej członków. Zapis w obecnym brzmieniu może doprowadzić do tego, że po wejściu w życie przepisów ustawy zaczną funkcjonować stowarzyszenia, które pod pozorem ochrony praw osób których dane dotyczą, będą wymuszały zawieranie ugód na etapie przed rozpoczęciem postępowania administracyjnego.

Takie wnioski wynikają z analogicznej możliwości jaką swego czasu dawała ustawa kodeks postępowania cywilnego, a w oparciu o którą funkcjonowały stowarzyszenia rzekomo chroniące prawa konsumentów, które z dochodzenia praw członków swojego stowarzyszenia uczyniły sobie proceder zarobkowy. Działania stowarzyszeń sprowadzały się do kontaktu z przedsiębiorcami i podmiotami stosującymi wzorce umów zawierające klauzule niedozwolone oraz próbie wymuszenia zawarcia ugody w zamian za odstąpienie od postępowania przed sądem. Ugoda była odpłatna, a z mocy przepisów powszechnie obowiązujących, dosłownie „nieważna”. Jeżeli dany przedsiębiorca nie wyrażał zgody na zawarcie ugody, stowarzyszenie kierowało pozwy do sądu złożone przez kilkunastu członków stowarzyszenia, narażając tym samym przedsiębiorcę na „sztucznie” podniesione koszty opłat sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego.

Proceder o którym mowa powyżej trwał w latach 2012 – 2013 i jedno z największych – pod względem aktywności – stowarzyszeń skierowało w tym czasie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów blisko 30 000 pozwów.

Powyższe działanie nie miało żadnego związku z faktyczną ochroną praw konsumentów, ponieważ w tym przypadku, w żadnej ze spraw faktycznie nie ucierpiał konkretny konsument. Sprawy dotyczyły wyłącznie posiadania we wzorcach umów klauzul niedozwolonych.

Obawiam się, że pozostawienie w brzmieniu art. 45 ustawy o ochronie danych osobowych będzie swego rodzaju furtką dla stowarzyszeń ochrony praw osób których dane dotyczą, które podobnie jak w przypadku stosowania klauzul niedozwolonych uczynią sobie z możliwości reprezentacji osób których dane dotyczą procederu stricte biznesowego.

Ograniczeniem tego typu działalności mogłoby być wskazanie przez ustawodawcę np. organizacji społecznych, które muszą posiadać minimalną ilość członków, tak aby uniemożliwić tworzenie organizacji fikcyjnych.

Jakub Szajdziński
Partner Zarządzający
ENSIS Kancelaria Prawna
Cioczek & Szajdziński Spółka Jawna

 

Odpowiedź Ministerstwa Cyfryzacji:

Uwaga uwzględniona w części.

Odnosząc się do braku wskazania w treści projektowanego przepisu braku charakteru zarobkowego organizacji społecznej należy wskazać, że definicja organizacji społecznej znajduje się w KPA w art. 5 i ma tutaj w pełni zastosowanie. Projektodawca posługuje się pojęciem organizacji społecznej takim jakie jest ugruntowane w KPA.

Odnosząc się do uwagi dot. zasadności uprawniania organizacji społecznej do inicjowania postępowania bez odrębnego umocowania tejże organizacji przez pokrzywdzoną osobę, proponujemy dodać w projektowanym art. 45 ust. 2 w brzmieniu:

„2. Organizacja społeczna, o której mowa w ust. 1, może wystąpić z żądaniem wszczęcia postępowania albo dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, za zgodą osoby, której prawa zostały naruszone.”